زبان

بیشتر مردم ارومیه را آذری هایی تشکیل می‌دهند که به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می کنند. کردهای ارومیه با لهجۀ کرمانجی که شاخه ای از زبان کردی است، سخن می‌گویند. آشوری‌های مسیحی به زبان سریانی یا همان آشوری (گونه‌ای از آرامی شرقی) تکلم می کنند؛ که است. اقلیتی ارمنی‌ نیز در شهر ارومیه وجود دارند که به زبان ارمنی گفت و گو می نمایند.

قومیت

ارومیه شهری چند قومیتی است که تیره های مختلف را در خود جای داده است. اکثر ساکنان ارومیه را آذری‌ ها به خود اختصاص داده اند. کردها از قوم های دیگری هستند که در این سرزمین زندگی می کنند. اقلیتی مسیحی (آشوری و ارمنی) نیز در میان آذری ها و کردها به چشم می خورند.

این خطۀ تاریخی از گذشته های دور، اقوام و ادیان مختلفی را در خود شاهد بوده‌است. آذری‌ و کرد و مسیحیِ آشوری و ارمنی بافت تاریخی شهر را تشکیل می دهند که البته تعداد مسیحی ها بسیار کم است.

مذهب

اکثریت چشمگیری از آذری‌های ارومیه شیعه هستند اما شمار زیادی از آن ها نیزآذری‌های سنی‌مذهبِ حنفی و شافعی هستند. این در حالی است که بیشتر کردهای ارومیه نیز سنی اند. در کنار شیعه و سنی، مسیحیان آشوری و ارمنی در این شهر زندگی می کنند.

نکتۀ تاریخی: در سال ۱۹۰۰ میلادی حدود نیمی از جمعیت شهر ارومیه را مسیحیان آشوری و ارمنی تشکیل می دادند. نبرد میان روسیه و عثمانی، در سال ۱۹۱۸،  باعث شد تا بسیاری از آن‌ها شهر را ترک کنند. شکست روس‌ها در درگیری های پیش آمده و عقب نشینی شان سبب قتل عام بیشتر مسیحیان باقی‌مانده در ارومیه شد. اما در زمان رضاشاه پهلوی، از آشوریان ترک دیار کرده دعوت نمودند تا به شهر خود بازگردند لذا هزاران نفر از آن‌ها دوباره به ارومیه بازگشتند.

تجارت

از دیرباز، ارومیه شهری تجاری محسوب می شده چرا که در چهارراهی اقتصادی قرار داشته و پلی ارتباطی میان گلوگاه های اقتصادی چون قفقاز، میان‌رودان، و آسیای صغیر بوده است. بر همین اساس، شرق دریاچۀ ارومیه از نظر بازرگانی وضعیتی مطلوب داشته است. واقع شدن در رأس راه‌های تجارتی به این شهر مرزی وجهه ای اقتصادی بخشیده و آن را به گمرکی جهت صادرات و واردات کالا تبدیل نموده‌است. در عین حال، ارومیه محلی برای داد و ستدمحصولات کشاورزی و و دامی شهرهای اطراف به شمار می رفته‌است.

جمعیت

جمعیت طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ بالغ بر ۱٬۰۴۰٬۰۰۰ نفر بوده ‌است که از این تعداد ۵۲۷٬۲۷۸ نفر را مردان و ۵۱۳٬۲۸۷ نفر را زنان شامل می شدند.

آخرین داده های آماری حاکی از آن اند که این شهر دهمین شهر پرجمعیت ایران و دومین شهر مهم شمال غربی ایران محسوب می شود و از پرتراکم  ترین شهرهای استان آذربایجان غربی است.

“پایتخت فرهنگی آذربایجان”

ترک‌های آذربایجانی اعیاد و مناسبت هایی چون عید باستانی نوروز، شب یلدا و … را همچون اقوام دیگر ایرانی با تفاوتی نامحسوس برگذار می نمایند. موسیقی عاشیق یکی از آن موارد نادر است که  ممیزه مردم ترک‌زبان جهان می باشد. مکتب “عاشیق”  از بدیع ترین و کهن‌ترین مکتب هایی است که سبک و سیاق دیرین خود را حفظ کرده است. موسیقی اصیل عاشیق با سبکی  منحصربه‌فرد در شمار میراث ناملموس فرهنگی کشور به ثبت رسیده است.

عاشیق‌ خوان ها از همان دوران قبل از اسلام در میان ترک‌ ها جایگاه خاصی داشته اند. در سال‌های دور،  فعالیت عاشیق‌ها در قهوه‌خانه‌ها متمرکز بوده است. عاشیق های ارومیه تک خوان بودند.

آشوری‌ها و ارمنی‌های ارومیه نیز اعیاد و مراسم‌های ویژۀ خود را دارند که در کلیسا اجرا می‌کنند. آشوری‌ها نخستین قوم مسیحی به شمار می آیند. جشن غسل تعمید و جشن روز مادر (در نخستین جمعه سال نو میلادی)، نوسردیل یا آب‌پاشان از جمله اعیادی اند که آشوریان هرساله برگذار می کنند. در این روز آشوریان به روی یکدیگر آب می‌پاشند.

کردها نیز چون قوم های دیگر، مراسم‌ و اعیاد خاص خود را دارند که اجرای یکسان با دیگر مناطق کردنشین دارند.

خبرهای مرتبط