نیم نگاهی به گردشگری و مباحث پیرامون آن

بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین صنعت دنیا

 گردشگری به عنوان صنعتی پویا مطرح است که مواردِ شمولی چون اساس درآمد، اشتغال، توسعۀ بخش خصوصی و گسترش ساختار زیربنایی دارد. كشورهای در حال توسعه، به پیشرفت صنعت توریسم بیش ترین توجه را دارند. این صنعت باعثِ آسان سازیِ داد و ستدهایِ فرهنگی میان جوامع مختلف گشته و متدی کارساز برای برقراری برخوردهای رفتاریِ مسالمت‌آمیز است. امروزه  گردشگری از آن رو اهمیت دارد که ایفا گر نقش‌هایی مهم در زمینۀ اقتصادی، اجتماعی، و فرهنگی‌ است. چنین فعالیتی در دنیای كنونی باعثِ پیدایش ثروت، كار، پویایی آفرینی، جابجایی انسان‌ها و ثروت ملت‌ها به حساب می آید. انسان مدرنیتۀامروزی رویکردی متفاوت با گذشتگان داشته و شناخت حقایق تاریخی، بهره‌برداری از عطایایِ طبیعی، گریز از روزمرگی‌های زندگی شهری و … را از اولویت های زندگی خود قرار داده است. وی توریسم را وسیله‌ای منحصر به فرد جهتِ دستیابی به اهدافش می‌داند. از این حیث، گردشگری به عنوان صنعتی بزرگ‌ و متنوع‌ در دنیا مطرح شده و از زیربناهای اقتصادی به شمار می آید. نتیجۀ طبیعی چنین امری، گرایش بسیاری از كشورهای جهان به سمت و سوی توسعۀ پایدار و دستیابی به آن می باشد لذا از پویاترین صنعت ها در زمینۀ اشتغال‌زایی و تعاملات فرهنگی محسوب می شود. در عصر نوگرای کنونی، منابع و جاذبه‌های گردشگری بیشترین سهم را  از اقتصاد کشورها از آنِ خود می گردانند. بدین ترتیب، میان پیشرفت صنعت گردشگری از یک سو  و گسترش اقتصادی كشورها از سوی دیگر، پیوندی معنادار  وجود دارد. بهبود روزافزون تكنولوژی به صنعتی‌شدن زندگی در عصر حاضر منجر شده و شرایطی را فراهم آورده تا انسان امروزی بتواند از محیط خشك و بی‌روحِ توأم با سروصدای شهرهای شلوغ فاصله گرفته و چند روزی را در آرامش بگذراند.

مسافرت و گردشگری با در نظر گرفتن مکانیسم هایش، تجربه‌ای بسیار مطلوب است. از برنامه های سیاحتی گرفته تا سندهای برخطِ آژانس های هواپیمایی، رزروِ هتل ها، و … با کمک تکنولوژی به آسانی  صورت می گیرد. فناوری های به روزِ دنیا سبب گردیده تا گردشگران از هر نقطۀ دنیا که اراده کنند، به هرآنچه می‌خواهند بپیوندند. همین امر اقتصاد گردشگری و حلقه های مرتبط با آن را تکان داده است.

هتل‌ها از مهمترین محل سکونت توریست ها بوده و پربازده ترین نوع خدمات را در میان صنایع مربوط به گردشگری دارا هستند.

خدمات هواپیمایی نیز که مشتمل بر پروازهای برنامه‌ریزی شده و چارتری می باشند، بخش زیادی از اقتصاد گردشگری را به خود متعلق ساخته اند. این در حالی است که دسترسی به وسیلۀ نقلیه برای بسیاری از گردشگران، امری حیاتی بوده و در تجربۀ توریستی آنها نقشی برجسته را ایفا می نماید.

آیندۀ اقتصاد گردشگری

 گردشگری و کسب و کارهای مرتبط با آن، چند سالی است که رایج بوده و عنایت خاصی به آن دارند. سرعت توسعۀ اقتصاد توریسم در دوره‌های مختلف مبیّنِ این موضوع بوده و آینده ای درخشان را برای صنعت گردشگری ترسیم می نماید. قراین حاکی از آن است که میزان شتابِ این صنعت، از هر فعالیت اقتصادی دیگری بیشتر است. خروجی آمارها نشانگر آن است که طی سال های آتی، رغبت عمومی به سفر و انگیزه های گوناگون آن،  روندی رو به رشد را در میان کسب و کارها طی خواهد کرد و یک چهارم شغل‌های جهانی به این حرفه اختصاص خواهد یافت.

 هم اکنون اقتصاد گردشگری گوی سبقت را از تمام مقوله هایِ اصلی اقتصادی ربوده و حتی از صنایع مادری چون کشاورزی نیز فراتر رفته است.

اقتصاد گردشگری ایران

 منحنیِ رشد تولید ناخالص داخلی نمایانگر آن است که قلمرو سفر و گردشگری، در تقسیم بندی مشاغل مختلف بعد از بخش‌های ارتباطات و اطلاعات، و خدمات مالی،  قرار گرفته است. این در حالی است که ایران در رشد گردشگری جهانی، جزو برترین ها بوده و رشدی چشمگیر دارد.

 قلب تپندۀ اقتصاد جهان

 یکی از مهم ترین مباحثِ اقتصاد و امنیت جهانی مختصِ گردشگری بوده و چندین سال است که این صنعت در اقتصاد دنیا پررنگ تر از سایر بخش‌ها ظاهر می شود. خدمات گردشگری، آثار اقتصادی بسیار زیادی دارد. میلیون‌ها نفر در این عرصه، به کار مشغول بوده و بسیاری از کشورها، اقتصادی وابسته به گردشگری دارند. درصدِ چشمگیری از تولید ناخالص داخلی جهان منوط به صنعت گردشگری بوده و شمارِ زیادی از شاغلان دنیا نیز مشاغلی را برگزیده اند که به نوعی با این صنعت مرتبط اند. 

مزایای اقتصادی گردشگری

گردشگری در بیشتر دوره ها، بازاری پول‌ساز بوده و روندی رو به رشد را طی نموده است لذا سرشار از منافع بوده و برای کشورها سودآورند. از زوایای  مختلفی می‌توان به این قضیه پرداخت.

منافع اقتصادی گردشگری برای کشورها:

1.  بزرگترین برتریِ اقتصادیِ گردشگری، کار آفرینیِ آن است.  آنچه مسلم است؛ بخش‌های متنوع  مرتبط با صنعت توریسم، منابع انسانی زیادی را جذب نموده و به کار می گیرد.

2. گردشگری همچون بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر نوعی دادوستد است که بر عرضه وتقاضا بنا شده به گونه ای که رونق و شکوفایی آن، کسب و کارهای مرتبط با آن را از خرد و کلان به پویایی وامی‌دارد و این امر دومینووار ادامه داشته و به سایر واحدهای اقتصادی رخنه می کند.

3. گردشگری توازن را میان مناطق برقرار کرده و توسعه ای پایدار و همه‌جانبه را در مناطق دارای پتانسیل رشد، به ارمغان می آورد . از این منظر، گردشگری  در پیشرفت مناطق گوناگون، بهره ای وافر دارد.

4.  گردشگری در میان تمام فعالیت‌های اقتصادی، از پرسودترین ها بوده و در فرایند تولید، بیش ترین ارزش افزوده ها را به خود اختصاص داده است. شتابِ اشتغال در این قسمت، بیش از دو برابر سایر بخش‌ها بوده، اشتغال‌زایی آن نیز بیشتر است. این در حالی است که نرخِ درآمدِ حاصل از گردشگری در برخی کشورها، از مجموع درآمدهای مالیاتی افزون تر است.

تعریف اقتصاد گردشگری

منظور از اقتصاد گردشگری، تمامی فعالیت‌های مرتبط با توریسم و گردشگری است که بخش‌های مختلفی چون حمل و نقل، اقامت و اسکان، هتل ها و مراکز تفریحی، اماکن و بناهای تاریخی، جاذبه‌های طبیعی، آداب و رسوم، میراث فرهنگی و قومی و … را در برمی گیرد. سفر، نقطۀ شروع و مخرج مشترک مجموعه‌ای از امور اقتصادی در زمینۀ گردشگری است.

 بلیت خریداری شده از آژانس یا “استارتاپ گردشگری”، هواپیما یا قطار و اتوبوس و … جهت جایجایی مسافر و محل های اقامت اعم از هتل یا هر اقامتگاه دیگری، تورها و راهنمایان سفر، خوردنی ها و نوشیدنی‌ها، دیدار از اماکن و جاذبه‌ها و … همگی نوعی گسترده از تکاپوهایی هستند که هزینه بردارند و بنابراین در صِنفِ اقتصاد گردشگری قرار می گیرند. به تعبیر دیگر، به عرضه و تقاضای تمام خدمات و تسهیلات ارائه شده به گردشگر را  در طیِ سفر، اقتصاد گردشگری می نامند. 

انواع اقتصاد گردشگری:

اقتصاد گردشگری دو نوعِ مستقیم و غیرمستقیم را در برمی گیرد. شکل مستقیم اقتصاد گردشگری شامل حلقه هایی به هم پیوسته از سفر و گردشگری‌  نظیر هتل‌ها، آژانس‌ها، ایرلاین‌ها و … است و در گونۀ غیرمستقیم آن، به بازاریابی و تبلیغات، آموزش و فرهنگ‌سازی، سرمایه‌گذاری و … پرداخته می‌شود.

عایداتِ صنعت توریسم تا حد زیادی به شکل مستقیم آن بستگی دارد. گردشگری مفهومی اقتصادی است به این معنی که سفر از نقطه ای به نقطۀ دیگر پول ساز بوده و تزریق کنندۀ پول به اقتصاد منطقۀ مقصد می باشد. چنین اقدامی از سوی مسافر عملی اقتصادی به حساب آمده و مسیر رشد و توسعه را  هموار گردانیده است.

گردشگری در شمار صنایعی است که به احتمال قریب به یقین، آیندۀ کشورها را تغییر خواهد داد. گستره ای زیرساختی با زنجیره‌ای رشد یافته از کسب و کارهای مرتبط است که منافع بسیاری دارد. بر این اساس است که به اقتصاد گردشگری و مواردِ شمولِ آن بَهای زیادی داده اند.

خبرهای مرتبط